ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Βρισκόμασταν κάμποσοι, τα τελευταία χρόνια, να κουβεντιάζουμε κάθε τόσο με πάθος για το αγαπημένο νησί: βέροι Σκιαθίτες από καταγωγή—μόνιμοι κάτοικοι του νησιού η ξενιτεμένοι σήμερα σε άλλα μέρη— Έλληνες από την υπόλοιπη χώρα με σπίτια στη Σκιάθο, ομογενείς από ηπείρους μακρινές, ξένοι κάθε λογής, τακτικοί παραθεριστές στο νησί η ριζωμένοι κι αυτοί μέ κάποιο σπιτάκι σε μια από τις φιλόξενες γωνιές του. Δύο θέματα ξαναγύριζαν ξανά και ξανά σε όλες μας τις κουβέντες: το πρώτο, ήταν η αγάπη για το νησί. Το δεύτερο, η ομολογούμενη με σπαραγμό από όλους ποιοτική πτώση του.

Γίναμε, λοιπόν, στα χρόνια που πέρναγαν, μάρτυρες σιωπηλοί και ανήμποροι, του πως, για παράδειγμα, φτιάχτηκε πρώτα ένα μικρότερο αεροδρόμιο—πράγμα ασφαλώς καλό κατ’αρχήν—πως, στη συνέχεια, ο διάδρομός του μεγάλωσε έτσι ώστε να μπορεί να υποδέχεται τα μεγάλα αεροσκάφη των “τσάρτερς” του εξωτερικού. Πως, με τη σειρά της, η μαζική αυτή άφιξη τόσων ανθρώπων δημιούργησε απότομα την ανάγκη της γρήγορης και χωρίς καμιά παράλληλη υποδομή κατασκευής των χιλιάδων ενοικιαζόμενων δωματίων χαμηλής ποιότητας. Πώς όλα σχεδόν τα γραφικά μαγαζάκια της παραλίας που ξέραμε, φύγαν σιγά σιγά από τα χέρια των ντόπιων και άλλαξαν όχι μόνον χέρια αλλά και χρήση, πως η δόμηση στην πόλη αλλά και στην πανέμορφη ύπαιθρο του νησιού γιγαντώθηκε άναρχα και εντελώς ανεξέλεγκτα, πως, οι περίφημες σ’όλο τον κόσμο, οι μαγικές παραλίες του καταλήφθηκαν και κυριολεκτικά αποκλείστηκαν βάναυσα από τους οργανωμένους “ομπρελάδες”, πως, με εξαίρεση ελάχιστες εστίες που ευτυχώς επιζούν, εξαφανίστηκε σχεδόν το υπέροχο παραδοσιακό σκιαθίτικο φαγητό και αντικαταστάθηκε από το σουβλάκι και το χάμπουργκερ, πως άρχισε, αναπτύχθηκε και έγινε καθεστώς η μεγάλη ακρίβεια, η αρπακτικότητα, η άγρια εκμετάλλευση του επισκέπτη και του τουρίστα από οργανωμένες συντεχνίες, πως τα λύματα ορισμένων μικρότερων η μεγαλύτερων ξενοδοχείων χύνονται “ζωντανά” στα γαλάζια νερά, πως και για ποιους λόγους ορισμένες αρμόδιες αρχές κλείνουν τα μάτια σε ένα σωρό ατοπήματα και κατάφορες παρανομίες. Ακόμη, ζήσαμε άφωνοι και ανήμποροι πάλι, το ποιες ήταν οι αρνητικές επιπτώσεις—τραγικές καμιά φορά– όλων αυτών, πάνω στη νέα γενιά του νησιού.

Κοντολογίς, ζήσαμε από κοντά το πώς, όλες αυτές οι περιπτώσεις που αναφέραμε αλλά και οι δεκάδες άλλες παρόμοιες ενέργειες και δραστηριότητες, είχαν ως φυσικό επακόλουθο ένα από τα ωραιότερα νησιά της Μεσογείου να υποβαθμιστεί δραματικά στη διεθνή κλίμακα ποιοτικής αξιολόγησης και να ενταχθεί βαθμιαία στους τόπους προορισμού του μαζικού τουρισμού χαμηλής στάθμης… Αυτά όλα βέβαια δεν έγιναν μόνον στο νησί που αγαπάμε. Εγιναν σε μεγάλη έκταση σε όλο τον ελληνικό χώρο, έγιναν ακόμη και σε χώρες με μακριά οικιστική, περιβαλλοντική και πολιτιστική παράδοση. Η διαφορά όμως είναι ότι, σε αντίθεση απ’ότι συμβαίνει στη Σκιάθο, στις περιπτώσεις που αναφέραμε κάποια στιγμή γεννήθηκαν αντιδράσεις, συχνά μάλιστα αντιδράσεις βίαιες.

Οι μεγαλύτεροι από εμάς θυμόντουσαν με νοσταλγία και αναφερόντουσαν στις κουβέντες μας στον επίγειο παράδεισο που γνώρισαν στις δεκαετίες του 60 η του 70. Δεν ήμασταν, βέβαια, αφελείς και ξέραμε πολύ καλά ότι το θαύμα του αμόλυντου, του παρθένου νησιού δεν ήταν δυνατόν να επιζήσει στα χρόνια της γενικής τουριστικής ανάπτυξης και των μαζικών τουριστικών μετακινήσεων. Πιστεύαμε, ακόμη, ότι οι Σκιαθίτες είχαν, πρώτοι αυτοί, κάθε δικαίωμα να αξιοποιήσουν το δώρο που τους έκανε ο καλός Θεός και να ζήσουνε καλά, αυτοί και τα παιδιά τους και τα παιδιά των παιδιών τους, μέσα από τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους του ευλογημένου νησιού. Αναρωτιόμασταν, όμως, βλέποντας και το δρόμο που ακολούθησαν άλλα νησιά– και μάλιστα πολύ λιγότερο φυσικά προικισμένα από τη Σκιάθο– μήπως το ίδιο, η και ένα πολύ καλλίτερο οικονομικό αποτέλεσμα για τους κατοίκους του νησιού δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα από ένα άλλο μονοπάτι, πιό δύσβατο ασφαλώς στην αρχή αλλά πολύ πιο αποδοτικό στη συνέχεια: το μονοπάτι της ποιοτικής αναβάθμησης του νησιού…

Ο Σύλλογος

Κάποια στιγμή, αποφασίσαμε ότι δεν είχαμε πλέον το δικαίωμα να παρακολουθούμε τα πράγματα σαν παθητικοί θεατές, ότι το παιγνίδι της αντιστροφής της πορείας προς την ποιοτική αναβάθμιση του νησιού δεν είχε χαθεί οριστικά και ότι ο αγώνας για να πετύχουμε το στόχο μας άξιζε κάθε κόπο. Ιδρύσαμε, λοιπόν, τον Πολιτιστικό Σύλλογο “η Σκιάθος”, στον οποίο και σας καλούμε να συμμετάσχετε και με τις δικές σας δυνάμεις, όσο μικρές και εάν νομίζετε ότι είναι αυτές. Στα πρώτα μας αυτά βήματα βρήκαμε συμπαραστάτες πολύτιμους: αποτέλεσε για μας ευχάριστη έκπληξη το αμέριστο ενδιαφέρον και η ζεστασιά της υποδοχής της προσπάθειας από πολλούς μόνιμους κατοίκους του νησιού πρώτα, από τους Σκιαθίτες της διασποράς, από τους Έλληνες η ξένους που έχουν ιδιοκτησία στο νησί, από τις σημερινές δημοτικές αρχές, από τους επί κεφαλής της Μονής Ευαγγελίστριας, όπου και θα εγκατασταθεί ο Σύλλογος και από ένα σωρό άλλους.

Ποιοι είναι, πιο συγκεκριμμένα και πιο αναλυτικά, οι σκοποί του Συλλόγου; Το απλούστερο είναι να τους αντιγράψουμε ατόφιους από το επίσημο Καταστατικό του. Να λοιπόν τι αναφέρει αυτό σαν σκοπούς:

Η ενεργός παρουσία και η κατά το δυνατό συμβολή του Συλλόγου στη διάσωση, διατήρηση και ενδυνάμωση των παραδοσιακών, πολιτισμικών και αισθητικών αξιών του νησιού.

Πιο συγκεκριμένα,

Εκπόνηση προτάσεων και οργάνωση δραστηριοτήτων όπως:

  • προσπάθεια ανάπλασης της όψης της πόλης της Σκιάθου προκειμένου αυτή να γίνει πιο καλαίσθητη και ελκυστική
  • συμβολή στη διάσωση παραδοσιακών κτισμάτων αλλά και ιστορικών διαδρομών
  • συντήρηση εκκλησιών και εξωκλησιών
  • επιμέλεια ειδικών εκδόσεων
  • Η ενδυνάμωση του ποιοτικού στοιχείου διαβίωσης στο νησί, μέσα από την αισθητική και περιβαλλοντική προστασία του φυσικού κάλλους του, του πράσινου, των δασών, των ακτών, των θαλασσών και των υπογείων υδάτων.
  • ενέργειες για εξασφάλιση ελέγχου στη δόμηση και στην τήρηση των κανόνων υγιεινής ως προς τη διαχείριση των απορριμμάτων και του αποχετευτικού συστήματος
  • ενέργειες για τη βελτίωση των υφισταμένων έργων υποδομής
  • διοργάνωση εκστρατειών καθαριότητας με συμμετοχή εθελοντών από όλους τους κατοίκους και τους συλλόγους, σε στενή συνεργασία με τον Δήμο Σκιάθου.
  • Σύσταση ομάδας εθελοντών που θα αναλαμβάνει ενεργά δράσεις Πολιτικής Προστασίας σε θέματα που αφορούν στην πρόληψη, ετοιμότητα και αντιμετώπιση φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών και προς υποβοήθηση του έργου των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.)
  • Η συμβολή του Συλλόγου στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών, στον εκσυγχρονισμό των δομών, καθώς και στην πολιτιστική και τουριστική ανάπτυξη.
  • Οργάνωση επιμορφωτικών εκδηλώσεων και σεμιναρίων
  • προσπάθεια για τη βελτίωση των συγκοινωνιών προς και από τη Σκιάθο
  • ενίσχυση αθλητικών προγραμμάτων και δράσεων
  • προτάσεις για ανάπτυξη θεματολογικού τουρισμού με στόχο την επέκταση της τουριστικής περιόδου και την προσέλκυση υψηλότερου επιπέδου επισκεπτών στο νησί
  • προσπάθεια ευαισθητοποίησης και συμμετοχής της νεολαίας σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος καθώς και αναβάθμισης της ποιότητας προσφερομένων υπηρεσιών.
  • Τέλος, η στενή συνεργασία με την Δημοτική Αρχή, με τους άλλους τοπικούς συλλόγους αλλά και αρμόδιους φορείς εντός και εκτός Ελλάδος με στόχο την ενδυνάμωση των προοπτικών ποιοτικής αναβάθμισης του νησιού.

Ελάχιστα ακόμη πράγματα για τη διοίκηση και τη λειτουργία του Συλλόγου

Ανώτατο όργανο του Συλλόγου είναι η Γενική του Συνέλευση, η οποία γίνεται μια φορά το χρόνο και καθορίζει τα γενικά πλαίσια της όλης δραστηριότητάς του.

Η τρέχουσα, μέρα με τη μέρα, διοίκηση, γίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο έχει εννέα μέλη με διετή θητεία. Μέσα στα εννέα αυτά μέλη περιλαμβάνονται ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος, ο γενικός γραμματέας και ο ταμίας.

Ο Σύλλογος αντλεί τους πόρους του από τις συνδρομές—τακτικές και έκτακτες– των μελών του, από τυχόν δωρεές φυσικών η νομικών προσώπων καθώς και από τυχόν επιχορηγήσεις κρατικών, κοινοτικών, δημοτικών η άλλων φορέων.

Δεν νομίζουμε ότι ωφελεί να σας κουράσουμε με περισσότερες λεπτομέρειες. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος «η Σκιάθος» είναι ήδη μια πραγματικότητα. Έχει έργο τεράστιο να επιτελέσει, έργο πρωτοποριακό, απόλυτα διαυγές, απόλυτα ξεκαθαρισμένο όσον αφορά τους σκοπούς του και τις μεθόδους λειτουργίας του. Έργο όμως που απαιτεί πολύ κουράγιο και πολλή ψυχή. Εάν αποφασίσετε να μας βοηθήσετε, η χαρά μας θα είναι μεγάλη. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας.

 

Γιώργος Παμπούκης, Αύγουστος 2006